Rozmowy miewają różną naturę – od wymiany informacji, grzeczności, poprzez wymianę emocjonalną różnej maści jak kłótnie i inne wyznania osobistych nastawień, niekiedy służą zakomunikowaniu jakiejś prywatnej lub ideologicznej prawdy na przykład w dyskusjach z fundamentalnie wierzącymi; innym razem, choć rzadziej, rozmowa może służyć dowiedzeniu się czegoś o rozmówcy (czego skrajnym przykładem byłoby przesłuchanie). Są też rozmowy, w których jeden z rozmówców oferuje drugiemu wiedzę o nim i sugestie, co powinien zrobić- wtedy mówimy o udzielaniu rad. Wszystkie je łączy to, że motywacje rozmówców są zasilane ich własnymi, ustalonymi wcześniej celami: uzyskać informacje, wywrzeć założone wrażenie, przejawić swoje status quo, potwierdzić bądź wykluczyć jakąś ewentualność.

    Rozmowa psychoterapeutyczna natomiast jest taką wymianą pomiędzy rozmówcami, gdzie jeden z nich jest życzliwie zaciekawiony swoim rozmówcą i jego opowieścią. Jest to rodzaj zainteresowania, który można by nazwać estetycznym ponieważ skupia się na percepcji odkrywanego obrazu, pomijając jego ocenę; podobne jest temu, które towarzyszyło nam w dzieciństwie, kiedy po raz pierwszy odkrywaliśmy jakiś nowy fragment świata – charakter i odmienność każdej sytuacji były wartością samą w sobie; każda sytuacja budziła pytania, a mało która powoływała gotowe wnioski. Osoba pomagająca, poznając kolejne części opowieści swojego rozmówcy, ma ochotę zadawać pytania, początkowo by zrozumieć znaczenie opowieści w sensie, w jakim rozumie ją autor, później by sprawdzić, czy istnieje możliwość, aby zrozumieć to, co zostało opowiedziane także w inny sposób i czy dane pytanie jest interesującym wątkiem do rozważań również dla autora opowieści. Gdyby tak się stało, to może się następnie okazać, że opowiadana historia odkryje przed swoim autorem więcej niż jedną drogę kontynuacji. To znów może zapoczątkować zmianę, o którą wielu zwracających się po pomoc psychoterapeutyczną chodzi.

      Rozmowa psychoterapeutyczna zatem to spotkanie dwojga ludzi, którzy zajmują się wspólnie tym, jak jeden z nich rozumie swoją rzeczywistość. Na dalszych etapach to także wspólne poszukiwanie pytań, które mogłyby powołać nową wiedzę na jakiś istotny temat lub też stworzyć nowy kontekst dla starej wiedzy. Wszystko to buduje przyjazne warunki do odnajdowania alternatywnych scenariuszy dla utartych i często nieużytecznych schematów rozumienia lub zachowań. Rozmowa psychoterapeutyczna jest w określonym sensie bezpieczna – w takim sensie, że relacja pomiędzy rozmówcami jest ograniczona do rozmowy, którą prowadzą. Nie istnieje zatem ryzyko, że różne inne sytuacje mogłyby wpływać na motywy osoby pomagającej.

Ostatnią rzeczą, o której należy wspomnieć to wartość jaka powstaje, gdy rozmowy psychoterapeutyczne są powtarzane regularnie przez tę samą parę rozmówców. Wytwarza się wtedy naturalna więź w granicach prowadzonej przez nich rozmowy (tzw. relacja psychoterapeutyczna), która, jeśli jest dobrze traktowana przez obie strony, uprawomocnia wypowiedziane w rozmowie słowa i buduje przestrzeń dla testowania w życiu nowych rozwiązań.
W tym zawiera się, jak sądzę, podstawowa różnica pomiędzy udzielaniem rad, a pomocą psychoterapeutyczną. – Katarzyna Karczmarz, psycholog, Prywatna Praktyka Psychologiczna w Jeleniej Górze.

Na koniec, piękna anegdota o tym, w jaki sposób watro jest patrzeć na człowieka.
Autorem jest Viktor Frankl, austriacki psychiatra.